... OF TE WEL: DE BEVRIJDING VAN 12 VERWAARLOOSDE EN GETRAUMATISEERDE
     CHINS UIT EEN DRUGSPAND...


Het is maandag 13 januari 2003 als ons vanuit Nijmegen een noodkreet bereikt.
In de binnenstad van Groningen zouden twaalf chinchilla's zitten bij een aan heroïne en cocaïne verslaafde vrouw.

De vrouw, dochter van de man die ik (foto) aan de lijn heb, dient zo spoedig mogelijk te worden opgenomen in een afkickcentrum en haar chinchilla's ondergebracht.
Stad en land is reeds afgebeld om een oplossing voor de dieren te vinden, maar tot op heden zonder succes.
Via via hebben de ouders deze morgen te horen gekregen dat wij in principe de enige gespecialiseerde opvang in Nederland zijn. De vraag is nu: 'kunnen wij de chins misschien opvangen of anders bij herplaatsing bemiddelen?'
Nou, opvangen zeker niet, maar bemiddelen natuurlijk wel. Ik beloof zo spoedig mogelijk contact met hen op te nemen.

Nog geen half uur later gaat opnieuw de telefoon. Het is een maatschappelijk werkster van de Gemeentelijke Sociale Dienst in Groningen. Ze belt namens de heer V., vader van verslaafde S.: 'wij van Vida Nueva hebben toch wel goed begrepen dat hier sprake is van een uiterst urgente situatie?' Natuurlijk hebben wij dat begrepen, maar is zij ook bekend met onze omstandigheden? Heeft zij ooit vierhonderd chinchilla's, verdeeld over 160 kooien, bij elkaar gezien?
We zullen in de onderhavige situatie heus onze uiterste best doen, maar we zijn bij een eventuele besluitvorming wel aan onszelf verplicht ook onze eigen grenzen te bewaken!

De volgende morgen hebben wij opnieuw gesprekken met medewerkers van de Sociale Dienst en met de ouders van de verslaafde vrouw.
De situatie lijkt hopeloos. Niemand kan of wil de chinchilla's opnemen.
De moeder van S. heeft zelfs al dierentuinen gebeld.
We lijken voor de zoveelste keer met onze rug tegen de muur te staan…….

We stellen betrokkenen voor dat wij vanmiddag eerst maar eens even bij S. langs gaan om de feitelijke situatie op te nemen. We kunnen dan met eigen ogen zien hoe de chinchilla's er bij zitten en aan de hand van onze bevindingen de urgentie vaststellen en zonodig maatregelen treffen.
Omdat de binnenstad van Groningen voor een deel eenrichtingsverkeer is en daardoor een crime om te rijden, spreken we met S. af dat wij haar bij het N.S.-station zullen oppikken.

We zijn er nauwelijks gearriveerd of we krijgen op onze GSM vader V. aan de lijn. 'Hebben wij het station inmiddels kunnen vinden? Zijn dochter kan er ieder moment zijn'.
Een schuwe vrouw, het gezicht gedeeltelijk bedekt, neemt haastig plaats in onze auto (foto).
Zij schaamt zich vreselijk en heeft er moeite mee om ons mee te nemen naar haar woon- en werkplek.
Ze is al drie dagen niet thuis geweest.
Het is er ongetwijfeld een bende en de chinchillakooien zijn niet schoongemaakt.
We zijn op het ergste voorbereid…..

Vanaf de achterbank komt ondertussen geleidelijk, met horten en stoten, het levensverhaal van S.
Een verhaal van prostitutie, gedetineerde mannen, vluchtpogingen, angst en bedreiging….
Ademloos en hier en daar met afgrijzen luister ik naar de opeenvolgende gebeurtenissen die zij met monotone stem beschrijft.
Onvoorstelbaar, ze is begin dertig en dan al zo'n verrot leven achter de rug……
(Om herkenning te voorkomen moeten wij u de inhoud van haar verhaal en verdere details onthouden).

In het portiek van haar woning, dat zij met andere mensen deelt, liggen kranten, dozen met onbestemde inhoud, lege bierblikjes en ondefinieerbare viezigheid. Het stinkt er naar urine en grillige graffiti kleurt de grauwbetonnen muren.
Nadat er diverse sloten van de gammele deur zijn verwijderd, stappen we in een smal, donker gangetje. S. gaat ons voor naar de 'woonkamer'.

De geur van chinchilla's en oude urine (foto) komt ons tegemoet. We struikelen bijna over een matras dat op de grond ligt. Hier slaapt zij dus……
Langs de muren hangen doorzichtige niemandalletjes, leren zwepen, handboeien en laarzen.

De hele vloer ligt bezaaid met van alles en nog wat. Het is alsof een windhoos het interieur een moment heeft opgetild en vervolgens weer losgelaten.

Tussen deze bonte uitdragerij treffen we, drie hoog opgestapeld en drie rijen breed, gaasbakken. Sommige zijn bewoond, andere staan leeg.
De chins kijken ons met een doffe blik aan. Ze hebben al zoveel gezien en zoveel meegemaakt, dat zij nergens meer van opkijken. De meeste hebben geen zandbad of knaagsteen, de waterflesjes zijn groezelig en de etensbakjes vrijwel allemaal leeg.
Tranen wellen op bij het zien van zoveel ellende……

In een kamertje ernaast blijken ook nog kooien te staan. Een doek voor het raam wordt gedeeltelijk weggeslagen.
Zowel in het midden van het vertrek als langs de muren treffen we gaasbakken. Een van de chinchilla's, die er overigens wel goed doorvoed uitziet, is drijfnat (foto). Zijn rechteroog is ontstoken.
In een middelste kooi blijkt het te lekken vanaf het dak. Dit is niet van de laatste dagen, want op de grond ligt een plas water, die zich uitstrekt tot in alle hoeken van het vertrek.

Aard en ik kijken elkaar aan en wisselen kort een blik van verstandhouding. Het is duidelijk: in deze omstandigheden zullen wij geen dier achter laten. Ze gaan allemaal mee. Vanmiddag nog….

Voor het geval wij in het drugspand een ziek dier zouden aantreffen, hebben wij voor de zekerheid één vervoerskist meegenomen. We zijn dus niet bepaald berekend op het evacueren van twaalf chinchilla's.

Provisorisch richten we enkele door S. leeg gemaakte kunststof kratten in. Er zijn gelukkig schone handdoeken. Van enkele gedemonteerde reserve-gaasbakken fabriceren wij deksels. We bevestigen ze met schoenveters en koord uit kleding.

De meeste dieren laten zich gewillig pakken. Ze zijn te murw en te zwak om zich te verzetten. Slechts enkele dreigen in paniek te raken en klemmen zich vast aan het gaas.
Als ze nu maar niet zoveel stress krijgen dat zij alsnog overlijden, want dan is alles voor niets geweest. Maar gelukkig, het gaat goed.

Bij de laatste krat met spullen die we mee naar beneden nemen, loopt S.met ons mee. Tranen staan in haar ogen. Over haar donkere make-up lopen zwarte strepen mascara naar beneden.
Ze verontschuldigt zich nogmaals. Ze hield echt van de dieren……

Whisky was haar lieveling. Ze heeft hem samen met zijn vrouw en kindjes weggehaald bij een andere junk. De dieren kregen daar overdag geen enkele rust. Hun kooi stond namelijk voor een grote luidsprekerbox.

Even druk ik haar tegen me aan. Mijn lippen raken de dikke laag make-up die de littekens van acné moeten verbergen. 'Pas goed op jezelf meisje en maak je vooral niet druk om je chins. We begrijpen hoe het zover heeft kunnen komen en nemen jou niets kwalijk. Zorg goed voor jezelf. Wij zullen voor jouw dieren zorgen'
Haastig verdwijnt S. in het portiek. Het beeld van de breekbare en opgejaagde vrouw zal nog dagen op mijn netvlies blijven staan…….

Thuis gekomen wordt de omvang van de ellende in alle hevigheid duidelijk. De chinchilla's moeten worden verdeeld over zes kooien. Drie dieren zitten bij elkaar, één vrouwtje (foto) zit alleen, de rest zit met zijn tweeën.
We maken het luik van de zolder open. Hier staan enkele kleinere kooien die wij niet meer gebruiken, maar die eigenlijk nog te goed waren om weg te doen.
De meeste zijn bedekt onder een dikke laag stof. Een voor een sjouwen we ze van huisnummer 94 twee trappen af naar beneden en vervolgens bij nummer 93 weer een trap omhoog.

De ruimte waar de kooien komen te staan en die dus tijdelijk als (tweede) quarantaineruimte dienst zal doen, is tot op heden in gebruik geweest als opslagruimte. Kampeerspullen, de kussens van de tuinstoelen: van alles is er in de loop der tijd heen gebracht.
Zo goed en zo kwaad als dit gaat, halen wij de boel leeg en verdelen de spullen over enkele andere vertrekken.

In de vrijgekomen ruimte bevindt zich een brede verhoging. Hierop passen precies vijf kooien naast elkaar. De zesde kooi, met daarin het solitaire vrouwtje plaatsen we op een tafeltje ernaast.
Alle kooien worden voorzien van schone bodembedekking, een waterfles, voerbakje, zandbad, een flinke pluk hooi en een nieuwe knaagsteen.

foto 1	foto 2

Vervolgens worden alle binnengekomen chinchilla's door mij aan een nadere inspectie onderworpen en gesekst. Ik constateer hierbij o.a. een kale staart (foto 1), aangevreten oren, een halve staart en een ontstoken oog. Eén mannetje heeft een fikse (verwaarloosde) blaasontsteking en laat zijn urine lopen (foto 2). De overige dieren zullen met een goede begeleiding en verzorging binnen redelijke termijn wel opknappen.

Ter completering van het geheel maak ik van iedere chin twee verschillende foto's. Stress was er al, dus deze ervaring (flitslicht) kan er ook nog wel even bij.
De dieren lijken in eerste instantie niet goed te beseffen wat hen overkomt: eten, hooi, een zandbad!
Ze weten in de verwarring eigenlijk nauwelijks waar zij als eerste aan zullen beginnen. Sommige duiken meteen in het zandbad en rennen vervolgens door naar het eten. Andere beginnen aan hun knaagsteen en duiken daarna in het schone zand. Hier en daar wordt het hooi zelfs mee de planken opgetrokken.

De meeste chins tonen zich erg schichtig. Ze moeten duidelijk wennen aan het licht. Zowel het gewone daglicht als de in de ruimte aanwezige TL-verlichting boezemt hen angst in.
Niet zo verwonderlijk natuurlijk, want ze hebben een groot deel van hun leven in een geblindeerd vertrek en daardoor in complete duisternis doorgebracht. Hun normale dag- en nachtritme is volledig verstoord geraakt.
Als we tegen middernacht opnieuw een kijkje komen nemen bij het dozijn chins uit de Groningse binnenstad, vinden we de meeste dieren slapend in hun kruik of uitgeput over elkaar heen hangend, in het bodemstrooisel.
Hier en daar gaat een oog open (foto) en vervolgens snel weer dicht. Lang genoeg echter om ons de glans te tonen die wij vanmiddag bij onze aankomst in het drugspand hebben gemist…….




  NASCHRIFT

Van de twaalf opgevangen chinchilla's zijn er inmiddels, anderhalf jaar na dato (juli 2004), drie overleden, te weten Marcello (de chin met een chronische urineweginfectie), Lola en Giselle. Solane.
Het alleenstaande vrouwtje is extern gekoppeld en heeft een goed tehuis gekregen.

Met S., de aan drugs verslaafde jonge vrouw, hebben wij nog steeds contact. Zij doet haar uiterste best om uit 'het wereldje' te komen, maar ondervindt daarin de nodige tegenslag.
Wij zullen haar tot het einde toe blijven steunen en zijn actief bezig met het onderzoeken en aanreiken van mogelijkheden, waardoor zij een nieuw, goed en menswaardig bestaan kan opbouwen.

30-10-2005