HOOFDINDEX
ALGEMEEN - DE GROTE VALKUIL - DE EERSTE TEKENEN - ANDERE SIGNALEN - EXCESSEN VOORKOMEN - ALGEMENE AANDACHTSPUNTEN
| Naar boven - Naar hoofdindex |
Eigenlijk is iedere verandering die u opmerkt bij uw chinchilla een reden om alert te zijn. Sommige veranderingen gaan echter heel geleidelijk. U merkt ze misschien pas op als het proces al een tijdje aan de gang is.
Om u een stukje op weg te helpen en meer inzicht te geven in de gezondheid van uw chinchilla, hebben wij onderstaand een overzichtje gemaakt van de belangrijkste veranderingen die ten grondslag kunnen liggen aan een eventuele ziekte of aandoening van uw chinchilla.
| Naar boven - Naar hoofdindex |
U dient zich er van bewust te zijn, dat een chinchilla, ondanks verregaande domesticatie, een prooidier is.
Vanuit deze achtergrond zal een chinchilla niet snel laten merken dat hem iets mankeert. Het tonen van zijn zwakheid of ziekte zou hem immers erg kwetsbaar maken…
Dit gegeven dient u altijd in uw achterhoofd te houden.
De tragiek van de chinchilla is namelijk, dat dit diertje meestal in een te laat stadium bij een dierenarts wordt aangeboden. Wanneer men dan ook nog een arts treft met onvoldoende kennis van zaken (en dat komt helaas nog al eens voor), gaat veel kostbare tijd verloren. In het meest ongunstige geval, betekent dit de dood van uw chinchilla.
| Naar boven - Naar hoofdindex |
foto a. foto b. foto c.
Veranderingen in de totale houding van uw chinchilla (b.v. een opgebolde rug (zie foto a.), scheefstand van de kop, afgeplat achterlijf of horizontaal gedragen staart)
Veranderingen in de algehele motoriek (b.v. traagheid, gebrek aan coördinatie)
Veranderingen van neurologische aard (zoals spasmen en tics)
Psychische veranderingen (stemmingswisselingen, depressiviteit (zie foto b.), apathie, agressie)
Gedragsveranderingen (zowel in het sociale gedrag t.a.v. soortgenoten als in de specifieke relatie met de verzorger). Hiertoe kan ook worden gerekend de verandering in bepaalde gewoonten (zie foto c.).
| Naar boven - Naar hoofdindex |
GEWICHT
Iedere afname in gewicht, zowel geleidelijk als acuut. Bij een volwassen dier dient u ook alert te zijn bij een plotselinge toename van het gewicht.
ADEMHALINGVeranderingen in het ritme, de frequentie of in het niveau (hoog/oppervlakkig of diep). Een chinchilla met een pompende ademhaling is er zeer slecht aan toe!
TEMPERATUURVeranderingen in lichaamstemperatuur (hoger of lager dan normaal) zijn meestal een indicatie, dat er iets met uw dier aan de hand is. De chinchilla kan verhoging of koorts hebben, b.v. ten gevolge van een infectie. Ook kan het diertje onderkoeld zijn geraakt. De lichaamstemperatuur is over het algemeen goed te voelen aan de voetzolen en (bij een actief dier) aan de oorschelp. Voor het meten van de exacte temperatuur is het gebruik van een flexibele, digitale thermometer aan te bevelen, zo niet een vereiste.
foto d. foto e. foto f.
OGENVerandering in kleur, helderheid of vochtigheid kunnen symptomen zijn van o.a. beschadigingen van de lens of de oogbol, een verstopte traanbuis, irritatie (foto d.), allergie, een gebitsafwijking of algehele malaise (foto e.).
Halfgesloten ogen duiden vrijwel zeker op een fysiek of psychisch probleem (foto f.), spleetogen - zeker in combinatie met diarree - doen Giardia vermoeden.
HUIDVeranderingen in kleur, structuur of elasticiteit zijn veelal symptomen van algehele malaise, schimmelaandoeningen, infecties of uitdroging. Schilfers of kleine wondjes duiden op jeuk en dienen direct te worden behandeld.
VACHT/PELSVeranderingen in dichtheid, structuur en glans kunnen o.a. symptomen zijn van schimmelinfecties, vachtbijten, allergieën, tekorten aan vitamines en mineralen of algehele malaise.
ONTLASTINGIedere verandering in vorm, structuur, consistentie, kleur, geur of productie van de keutels is een goede reden om extra alert te zijn. Dunne, lange of heel kleine keutels (foto h.) duiden op verstopping. Grote, zachte keutels geven aan dat er sprake is van lichte diarree. De ontlasting kan ook waterdun zijn of gitzwart en nog stinken bovendien. Er kan sprake zijn van kettingkeuteltjes (kleine keuteltjes, die met ‘draadjes’ verbonden, aan elkaar blijven plakken).
De oorzaken kunnen vele zijn: bacteriële infectie, Giardia, etc. Ook kan het gebeuren dat uw chinchilla nauwelijks nog of zelfs helemaal geen ontlasting produceert (foto i.). Dit is een zeer ernstige situatie!
URINEU dient o.a. bedacht te zijn op veranderingen in consistentie, kleur, geur en productie. Een oranje/rode kleur, al dan niet in combinatie met een onwelriekende geur, kan duiden op een blaasontsteking of op een urineweginfectie. Druppelen (vnl. bij vrouwelijke dieren) eveneens. Bij manlijke dieren kan sprake zijn van problemen met de prostaat (zie foto g.).
foto g. foto h. foto i.
| Naar boven - Naar hoofdindex |
foto j. foto k. foto l.
Om te voorkomen, dat u in een te laat stadium met uw chinchilla bij de dierenarts arriveert, geven wij u, naast bovengenoemde aandachtspunten, nog een aantal tips:
Observeer uw chinchilla iedere dag. Let op gedrag, bewegingen en activiteit (zie foto j.).
Ervaar en probeer te leren hoe een chinchilla ‘voelt’. Neem uw chinchilla iedere dag een ogenblik in handen, opdat eventuele veranderingen u eerder zullen opvallen.
Let op of het diertje eet (zie foto k.), hoeveel het eet en hoe (een chinchilla die geen of onvoldoende voedsel tot zich neemt, is vrijwel zeker ziek of heeft een gebitsprobleem). Ook een chinchilla die knoeit met zijn eten (graven in de pellets, etensbakje omkeren, voer verpulveren) heeft zo goed als zeker een probleem met de snijtanden en/of de kiezen. Controleer de snijtanden (zie foto l.) tenminste twee maal per maand, dan kan het u nooit gebeuren dat de tanden ‘opeens’ blijken te zijn doorgegroeid tot in de tegenover gelegen kaak. Treft u ooit uw chinchilla met een nat kinnetje of zelfs zichtbaar kwijlend aan, dat kunt u er vanuit gaan, dat er sprake is van een ernstig trauma van het mondslijmvlies. De scherpe punten van de doorgegroeide snijtanden of kiezen prikken meedogenloos in het gevoelige slijmvlies van de bek of - nog erger – in de oogkas. Als het echter zover is gekomen, dan bent u wel heel ernstig in gebreke gebleven jegens een van u afhankelijk dier.
Ververs dagelijks het drinkwater van uw chinchilla en stel vast hoeveel er is gedronken. Ook het flesje zelf dient te worden gecontroleerd. Soms wordt een flesje te vol afgevuld, waardoor het zich vacuüm zuigt. Het water kan dan niet doorstromen. Ook wil het nog wel eens gebeuren dat het ‘balletje’, de druppelstop van het drinknippel, blokkeert. Ook in dat geval stroomt het water niet door en krijgt uw chinchilla zijn noodzakelijke vocht niet binnen.
Als u nu gewend bent de drinkfles slechts te vervangen wanneer deze bijna leeg is, dan komt uw chinchilla gegarandeerd in de problemen.
Controleer iedere dag de ontlasting van uw chinchilla en grijp direct in als u afwijkingen constateert. Het ‘nog even aankijken’ van te kleine keuteltjes (obstipatie), leidt niet zelden tot een nauwelijks te behandelen obstructie. Een chinchilla die helemaal geen ontlasting meer produceert verkeert zondermeer in een kritieke situatie.
Let vooral op de ogen van uw chinchilla. Hoe ‘staan’ ze? Zijn ze helder en glanzend of zijn ze misschien dof en diep in de oogkassen gelegen?
foto m. foto n. foto o.
Controleer tenminste een maal per week de genitaalstreek (zie foto m.) op mogelijke uitvloeiing of infecties. Bij manlijke exemplaren kan een haarring of penisprolaps ontstaan. Ook hier geldt: hoe eerder u er bij bent, des te groter de kans dat e.e.a. niet tot problemen leidt.
Weeg uw chinchilla een maal per vier weken (zie foto n.) en noteer het gewicht in uw agenda of in een notitieboekje. Hiermee voorkomt u, dat uw goed gefokte chinchilla die ‘best’ in de pels zit, afvalt zonder dat het u ogenblikkelijk opvalt.
Vermijd stress. Stress, veroorzaakt door sociale, psychische en emotionele problemen (o.a. door onjuiste huisvesting, omgevingsfactoren en gevoelens van eenzaamheid (foto o.) en stress veroorzaakt door angst of pijn, vormen nog steeds de belangrijkste doodsoorzaak van chinchilla’s!
| Naar boven - Naar hoofdindex |
Een chinchilla is een exoot, die net als ieder ander dier in zijn waarde dient te worden gelaten. Respecteer dat hij, als schemer- en nachtdier, overdag zijn rust nodig (zie foto r.) heeft en houd kleine kindervingertjes, nieuwsgierige katten en blaffende honden zoveel mogelijk op afstand. Zet ook uw radio, c.d.-speler of t.v. niet te hard. Het gehoor van een chinchilla is heel goed ontwikkeld. Weliswaar zijn chinchilla’s in staat om zich op den duur af te schermen voor geluiden die zij kennen, zoals de radio, de stofzuiger of een centrifugerende wasmachine, maar dit soort aanpassingen zijn in wezen onnatuurlijk en komen de eigenheid van deze exoot niet ten goede. Als u toch werkzaamheden moet uitvoeren die lawaai veroorzaken, dan kunt u dit het beste doen in de periode dat uw chinchilla actief begint te worden.
Veel dieren (dus ook chinchilla’s) zijn, net als mensen, gevoelig voor sigarettenrook of wierook. Sta hier eens wat vaker bij stil. Ook vinden sommige chinchilla’s het eigenlijk helemaal niet zo prettig om regelmatig te worden opgepakt. Forceer dit dan niet en laat zo’n diertje lekker met rust. U kunt beter het initiatief bij uw chinchilla leggen en u verder beperken tot wat aanmoediging van uw kant (zie foto p.). Uw stem en de intonatie waarmee u spreekt zijn misschien wel de beste hulpmiddelen om een goed contact op te bouwen.
foto p. foto q. foto r.
Wanneer u bovenstaande aandachtspunten goed in de gaten houdt, zult u, als er iets met uw chinchilla niet in orde is, wellicht in een vroeg stadium kunnen waarnemen. Neemt u deze tips ter harte, dan geeft u hiermee uw chinchilla een reële kans zich te ontwikkelen tot een onbevangen, vrolijke en ondernemende persoonlijkheid.
En bedenk wel: een gelukkig dier (zie foto q.)is in veel gevallen ook een gezond dier…
Bent u blij met deze informatie? Zou u deze info eigenlijk wel willen gebruiken, c.q. willen doorgeven aan anderen? Neemt u dan vooral even contact met ons op, zodat wij u suggesties aan de hand kunnen doen m.b.t. eventuele bronvermelding en/of het geven van een (diep)link.
Het zondermeer overnemen – al dan niet in eigen bewoordingen - van gevonden informatie is namelijk niet alleen onsportief, maar vooral oneerlijk.
Plagiaat – inclusief alle slimme varianten daarop - zal dan ook onder alle omstandigheden door ons worden aangepakt.